Kira sözleşmesi neden yazılı yapılmalı?
Türk Borçlar Kanunu'na göre kira sözleşmesi sözlü olarak da kurulabilir, ancak yazılı bir sözleşme olmadan kira bedelini, süreyi, depozitoyu ve kimin hangi gideri ödeyeceğini kanıtlamak çok zordur. Yazılı sözleşme hem ev sahibini hem kiracıyı korur. Anlaşmazlık çıktığında mahkeme ve icra dairesi ilk olarak bu belgeye bakar. Kira artışı, tahliye ve depozito iadesi gibi konularda yaşanan sorunların çoğu, sözleşmenin hiç olmamasından ya da eksik yazılmasından kaynaklanır.
Depozito (güvence bedeli) ne kadar olabilir?
Türk Borçlar Kanunu'nun 342. maddesine göre konut kiralarında depozito en fazla üç aylık kira bedeli kadar olabilir. Kanun, para olarak verilen depozitonun kiracı ve ev sahibinin ortak onayı olmadan çekilemeyecek bir vadeli tasarruf hesabına yatırılmasını öngörür. Uygulamada çoğu zaman elden verildiği görülse de, depozitonun ne kadar olduğunu ve nasıl teslim edildiğini sözleşmeye yazmak, kira bittiğinde iade konusunda yaşanacak tartışmaları önler.
Kira artışı nasıl yapılır?
Konut kiralarında yeni kira yılında yapılacak artış, Türk Borçlar Kanunu'nun 344. maddesine göre bir önceki kira yılının on iki aylık tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ortalamasındaki değişimi geçemez. Bu oran her ay TÜİK tarafından açıklanır. Sözleşmede artış maddesi bulunması, her yıl yeniden tartışma yaşanmasını engeller. Beş yılı dolduran kira ilişkilerinde ise ev sahibi, kira bedelinin emsallere göre yeniden belirlenmesi için kira tespit davası açabilir.
Sözleşme ne zaman ve nasıl sona erer?
Kiracı, belirli süreli sözleşmenin bitiminden en az on beş gün önce ev sahibine yazılı bildirimde bulunarak evden çıkabilir; bildirimde bulunmazsa sözleşme aynı şartlarla bir yıl daha uzar. Ev sahibi ise süre bitti diye kiracıyı tek başına çıkaramaz; kanunda sayılan ihtiyaç, yeniden inşa, iki haklı ihtar ya da on yıllık uzama süresinin dolması gibi nedenlere dayanması gerekir. Bu konular karmaşık olabildiğinden, tahliye aşamasında bir avukattan destek almanızı öneririz.
İmzalamadan önce kontrol listesi
Ev sahibinin gerçekten mülkün sahibi olduğunu tapu ya da e-Devlet üzerinden kontrol edin. Evin durumunu teslim günü fotoğraflayın. Sayaç numaralarını ve son değerlerini not alın. Kira ödemelerini her zaman banka üzerinden, açıklamaya hangi ayın kirası olduğunu yazarak yapın.