Bilgi edinme hakkı nedir?
4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu, herkese kamu kurum ve kuruluşlarından bilgi ve belge isteme hakkı tanır. Bakanlıklar, valilikler, belediyeler, üniversiteler, kamu hastaneleri ve kamu iktisadi teşebbüsleri bu kanunun kapsamındadır. Kurum, istenen bilgi kanunda sayılan istisnalar arasında değilse bilgiyi vermek zorundadır. Bir ihale bedeli, bir hizmetin hangi tarihte yapılacağı, kurumun bir konudaki kararı ya da size ilişkin bir belge, bilgi edinme yoluyla istenebilir.
Kurum ne zaman cevap verir?
Kanuna göre kurum, başvuruya 15 iş günü içinde cevap vermek zorundadır. İstenen bilgi başka bir birimden ya da kurumdan alınacaksa veya başvuru başka kurumların görüşünü gerektiriyorsa bu süre 30 iş gününe uzatılabilir; bu durumda başvurana gerekçesiyle bildirilir. Bilgi verilmesi için kurum ayrıca bir maliyet çıkarıyorsa (çok sayfalı fotokopi gibi), bu bedel başvurandan istenebilir.
Hangi bilgiler verilmez?
Devlet sırrı, ülkenin ekonomik çıkarları, istihbarat, idari ve adli soruşturmalar, kişisel bilgiler ve ticari sırlar gibi kanunda sayılan konular bilgi edinme hakkının dışındadır. Ayrıca kurumun ayrı bir çalışma, araştırma ya da inceleme yapmasını gerektiren talepler reddedilebilir. Bu yüzden isteğinizi mevcut bir bilgi ya da belgeye yönelik ve somut olarak yazmanız önemlidir.
Nasıl başvurulur?
Başvuruyu dilekçeyle kurumun evrak birimine verebilir, iadeli taahhütlü postayla gönderebilir ya da CİMER ve kurumların internet sitelerindeki bilgi edinme formlarıyla elektronik olarak yapabilirsiniz. Dilekçede adınız, soyadınız, T.C. kimlik numaranız, imzanız ve adresiniz bulunmalıdır. Cevap verilmezse ya da başvurunuz reddedilirse, Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu'na itiraz edebilir ya da idare mahkemesine başvurabilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
Çok genel sorular sormak, bir şikâyeti bilgi edinme başvurusu gibi yazmak, kimlik numarası ve imza koymamak en sık hatalardır.
Örnek durum
Ayşe, oturduğu caddede yapılan kaldırım çalışmasının ne kadara mal olduğunu ve hangi firmanın yaptığını merak ediyor. Bu sayfada belediyeden ihale bedelini ve yüklenici firmanın adını istiyor, cevabın e-postayla gönderilmesini seçiyor. Dilekçeyi belediyenin evrak birimine verip evrak sayısı alıyor. Belediye 15 iş günü içinde ihale bilgilerini e-postayla gönderiyor; Ayşe bilgiyi mahalle derneğiyle paylaşıyor.